سخنان گهربار امام رضا (ع)

1- خویشاوند را پیوند ده ، اگر چه با یک جرعه آب باشد. 

2- هرگز به امید دوستی آل محمد (ص) عمل صالح و عبادت خدا را ترک نکنید و همچنین دوستی آل محمد و تسلیم شدن در مقابل امرشان را به امید عبادتتان رها نکنید. زیرا هیچیک از این دو بدون دیگری قبول نمی‏شود. 

3- آن کس که همه روزه به حساب خود رسیدگی نکند، و نیک و بد خود را نشناسد از ما نیست. 

4- مال جمع نمی‏شود مگر با پنج خصلت: بخل شدید، آرزوی دراز، حرص زیاد، قطع رحم، مقدم داشتن دنیا بر آخرت. 

5- خدای رحمت کند بنده‏ای را که امر ما را زنده کند، گفته شد چگونه امر شما را زنده کند؟ فرمود: علم ما را یاد بگیرد و به دیگران یاد بدهد. 

6- در حالی که هنوز اشتهایتان باقی است ، دست از طعام خوردن بکشید. 

7- در هنگام غذا خوردن ، از سبک ترین غذاها «چون سوپ و آش» شروع کنید تا معده و مزاج تحمل آن را داشته باشد . 

8- هیچ بنده‏ای حقیقت ایمان را به کمال نرساند مگر  اینکه در وی سه خوی باشد : در دین، دانش عمیق داشته باشد و در زندگانی خوب، اندازه نگهدارد و بر مصیبتها و مشکلات شکیبا باشد. 

9- عبادت (تنها) نماز و روزه زیاد نیست ، بلکه عبادت (پرارزش) تفکر بسیار درباره‏ی پروردگار است . 

10- و هر کس از خدا توفیق بخواهد و خود کوشش نکند خود را ریشخند نموده است. 

سخنان گهربار امام رضا (ع)

12- بکوشید که روزگارتان چهاربخش باشد بخشی ویژه خداوند برای راز و نیاز با او ، بخشی برای کار زندگانی بخشی برای رفت و آمد و همنشینی با دوستان مورد اطمینان آنها که عیبهایتان را به شما شناسانند و در نهان نیز در دوستی مخلص باشند، و بخشی هم برای تفریحات و لذات مشروعتان اختصاص دهید که به این بخش بر قسمتهای دیگر توانا می‏شود. 

13- و هر کس از خدا بهشت بخواهد و بر سختیها و مشکلات استقامت و شکیبائی نورزد خود را فریب داده است . 

14- و هر کس از آتش جهنم خدا پناه برد و هوسهایش را رها نکند خود را مسخره کرده است. 

15- و هر کس خدا را یاری کند و به دیدارش سبقت نگیرد خود را استهزاء نموده است .

16- خداوند قیل و قال و ضایع کردن مال و پرسش بسیار (و بی‏مورد) را دشمن می‏دارد. 

17- محبت کردن با مردم نصف عقل است. 

18- سختترین کارها سه چیز است : انصاف و حقگویی اگر چه علیه خود باشد در همه حال بیاد خدا بودن . 

19- با برادران ایمانی در اموال مواسات کردن. 

20- مواسات : به همدیگر کمک کردن با مال. 

21- شخص با سخاوت از غذایی که مردم برایش آماده کرده‏اند می‏خورد تا دیگران نیز از غذایی که او آماده می‏سازد بخورند. 

22- قرآن کلام و سخن خداست از آن نگذرید و هدایت را در غیر آن نجوئید که گمراه می‏شوید . 

23- خداوند گفتگوی (بیهوده) و نابود ساختن دارایی و پرسش بسیار را دشمن می‏دارد. 

24- هر کس با زبانش آمرزش بخواهد و در دل پشیمان نباشد خود را مسخره کرده است . 

25- برای انسان سزاوار نیست که عطر و بوی خوش را در هر روز ترک کند، اگر هر روز بر آن دست نیافت . یک روز در میان ، و اگر یک روز در میان نیز به آن دست نیافت در هر هفته، از بوی خوش بهره‏مند شود و آن را ترک ننماید. 

26- همانا خداوند قیل و قال (کشمکش لفظی بی‏مورد) و تباه نمودن ثروت، و تقاضا کردن بسیار را دشمن دارد. 

27- کار نیک و کوشش در انجام عبادت را به خاطر تکیه بر حب آل محمد (ص) رها نسازید. 

28- مؤمن تا سه خصلت نداشته باشد. مؤمن حقیقی نیست که عبارتند از : 

1- سنتی از پروردگارش 

2- سنتی از پیغمبرش 

3- سنتی از امامش ، اما سنت خدا پرده‏پوشی است و اما سنت امامش ، صبر کردن در سختی و پریشانی است . 

29- کسی که به روزی اندک از خداوند خشنود باشد خداوند از او به عمل کم، خشنود خواهد شد. 

30- انس گرفتن حساب نشده (و بدون کنترل) با مردم ، شخصیت انسان را از بین می‏برد. 

31- زمانی بر مردم ، می‏آید ، که عافیت و آرامش ، در آن زمان در ده بخش است . نه بخش آن در دوری از مردم (و گوشه‏گیری) است . و یک بخش آن، سکوت است . 

32- مرد زیر زبانش پنهان است و چون سخن بگوید شناخته می‏شود. 

33- تدبیر و اندیشه پیش از انجام کار تو را از پشیمانی ایمن می‏دارد. 

34- همنشینی با اشرار و بدکاران موجب بدبینی نسبت به نیکان و درستکاران می‏شود . 

35- دشمنی با بندگان خدا بر توشه‏ای است برای آخرت. 

36- شخصی که قدر و منزلت خویش را بشناسد هلاک نمی‏گردد. 

37- هدیه کینه‏ها را از دلها می‏زداید. 

38- در قیامت آن کس به من نزدیکتر است که در دنیا خوش اخلاق‏تر و نسبت به خانواده‏ی خود نیکوکارتر باشد. 

39- کسی که به مسلمانی خیانت کند از ما نیست . 

40- مؤمن چون خشمگین شود خشمش او را از رعایت حق بیرون نمی‏برد. 

41- هیچ بنده‏ای نیست که زیارت کند قبر مؤمنی را و بخواند نزد آن قبر سوره‏ی انا انزلنا را هفت دفعه مگر آنکه خداوند او و صاحب قبر را می‏آمرزد. 

42- هر کس بیاید سر قبر برادرش و دستش را بر قبر بگذارد و هفت دفعه سوره‏ی انا انزلنا را بخواند در امان خواهد بود روز قیامت. 

43- تجدید وضو برای نماز عشاء محو می‏کند معصیتی را که از گفتن نه بخدا قسم و آری (و الله) در طی سخن پیدا می‏شود. 

44- از حضرت رضا (ع) روایت شده که رسول خدا (ص) نهی فرمودند که شخص در حال تخلیه جواب کسی را دهد یا حرف بزند تا آنکه فارغ شود. 

حسن بن علی الوشا گفت : داخل شدم بر حضرت رضا و جلوی او ابریقی بود می‏خواست مهیا شود برای نماز پس نزدیک رفتم آب بریزم که حضرت وضو بگیرد قبول نکرد و ممانعت کرد پس عرض کردم آیا منع می‏کنی که آب بریزم بر دستهای شما و کراهت داری از آنکه من اجر ببرم؟ 

فرمود: تو اجر ببری و من گناه کنم و زر و یال ببرم، گفتم چطور به چه علت؟ فرمود : نشنیدی خدای در قرآن کریم فرموده : (فمن کان یرجو) 

45- هر کس برای رضای خدا، برادر و دوستی اختیار کند برای خود خانه‏ای در بهشت خواهد داشت. 

46- حضرت رضا (ع) در تفسیر آیه‏ی مبارکه‏ی «فاصفح الصفح الجمیل» پس عفو کن عفو نیکو فرمود یعنی بخشودن بدون عقاب و خطاب و سخن درشت گفتن. 

47- از حضرت رضا (ع) روایت شده که فرمود: آیا می‏دانی چرا اسماعیل به «صادق الوعد» نامیده شد . (در قرآن کریم) 

راوی گوید گفتم نه فرمود: با مردی وعده گذاشت و برای وفای به وعده خود یک سال منتظر نشست (در محل وعده و رفیقش فراموش کرده بود و تا یکسال از آنجا عبور نکرد). 

48- حضرت رضا (ع) : همانا خضر از آب زندگانی آشامید و او زنده است و نمی‏میرد تا نفحه‏ی صور (قیامت) و او می‏آید نزد ما و بر ما سلام می‏کند و صوتش را می‏شنویم و لکن شخص او را نمی‏بینیم و او هر جا اسمش بر زبان ذکر می‏شود و هر کس از شما نام وی را به زبان ذکر کند باید بر او سلام کند. 

49- هر که خودش را مشهور به عبادت کرد پس وی را مورد تهمت بدانید بر دینش زیرا خدای عزوجل شهرت در عبادت و لباس شهرت را مکروه دارد و دوست ندارد سپس فرمود: خدای عزوجل فقط بر مردم در شبانه‏روز هفده رکعت نماز واجب کرد هر که آن را انجام داد از چیز دیگر مورد مؤاخذه و پرسش واقع نمی‏شود و رسول خدا (ص) نوافل را بر آنها افزود برای آنکه چنانچه نقصانی در آنها روی داد بوسیله‏ی نوافل کامل شود و خداوند بر زیادی نماز و روزه عذاب نمی‏کند و لکن عذاب می‏فرماید آن را که برخلاف سنت عمل کرد. 

50- بیماری برای مؤمن پاک شدن از گناه و رحمت است و برای کافر عذاب و لفته است و پیوسته مرض برای مؤمن می‏ماند تا اینکه بر او گناهی نباشد. 

51- نیکوکاران بدین جهت نیکوکار نامیده شده‏اند که به پدران و فرزندان و برادران خوبی کردند. 

52- عبدا... ابان گفت : به حضرت رضا (ع) عرض کردم دعا کن برای من و بندگانت فرمود بخدا قسم هر پنجشنبه اعمال آنها را بر خدا عرضه می‏دارم . 

53- اعمال بندگان چه خوب و چه بد بر سول خدا (ص) عرضه خواهد شد. 

54- حضرت رضا (ع) از پدران خود از امیرالمؤمنین (ع) روایت کرده که فرمود: دوستت را دوست بدار به طور معتدل نه بحد افراط زیرا ممکن است روزی با تو دشمن شود و با دشمنت نیز دشمنی کن به طور معتدل زیرا ممکن است روزی با تو دوست شود. 

55- روشن کردن چراغ پیش از غروب آفتاب فقر را می‏برد.